🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:00:43 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

वैकर्तन (पुंलिङ्ग)

कर्ण का नाम

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावैकर्तनःवैकर्तनौवैकर्तनाः
द्वितीयावैकर्तनम्वैकर्तनौवैकर्तनान्
तृतीयावैकर्तनेनवैकर्तनाभ्याम्वैकर्तनैः
चतुर्थीवैकर्तनायवैकर्तनाभ्याम्वैकर्तनेभ्यः
पञ्चमीवैकर्तनात् / वैकर्तनाद्वैकर्तनाभ्याम्वैकर्तनेभ्यः
षष्ठीवैकर्तनस्यवैकर्तनयोःवैकर्तनानाम्
सप्तमीवैकर्तनेवैकर्तनयोःवैकर्तनेषु
सम्बोधनहे वैकर्तनहे वैकर्तनौहे वैकर्तनाः

अर्थ: कर्ण का नाम

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

वैकर्तन (नपुंसकलिङ्ग)

कर्ण का नाम

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमावैकर्तनम्वैकर्तनेवैकर्तनानि
द्वितीयावैकर्तनम्वैकर्तनेवैकर्तनानि
तृतीयावैकर्तनेनवैकर्तनाभ्याम्वैकर्तनैः
चतुर्थीवैकर्तनायवैकर्तनाभ्याम्वैकर्तनेभ्यः
पञ्चमीवैकर्तनात् / वैकर्तनाद्वैकर्तनाभ्याम्वैकर्तनेभ्यः
षष्ठीवैकर्तनस्यवैकर्तनयोःवैकर्तनानाम्
सप्तमीवैकर्तनेवैकर्तनयोःवैकर्तनेषु
सम्बोधनहे वैकर्तनहे वैकर्तनेहे वैकर्तनानि

अर्थ: कर्ण का नाम
English: (fr. वि-कर्तन) relating or belonging to the sun, Rāghav.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬