🕉️ 21 November 2026, Saturday · 09:51:09 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

व्यवदान (नपुंसकलिङ्ग)

वि (स च डित्" पक्षी) + अवदान (सम्पन्न कार्य)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाव्यवदानम्व्यवदानेव्यवदानानि
द्वितीयाव्यवदानम्व्यवदानेव्यवदानानि
तृतीयाव्यवदानेनव्यवदानाभ्याम्व्यवदानैः
चतुर्थीव्यवदानायव्यवदानाभ्याम्व्यवदानेभ्यः
पञ्चमीव्यवदानात् / व्यवदानाद्व्यवदानाभ्याम्व्यवदानेभ्यः
षष्ठीव्यवदानस्यव्यवदानयोःव्यवदानानाम्
सप्तमीव्यवदानेव्यवदानयोःव्यवदानेषु
सम्बोधनहे व्यवदानहे व्यवदानेहे व्यवदानानि

अर्थ: वि (स च डित्" पक्षी) + अवदान (सम्पन्न कार्य)
English: purification, Divyâv.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें