🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:54:47 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

व्यष्ठ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाव्यष्ठम्व्यष्ठेव्यष्ठानि
द्वितीयाव्यष्ठम्व्यष्ठेव्यष्ठानि
तृतीयाव्यष्ठेनव्यष्ठाभ्याम्व्यष्ठैः
चतुर्थीव्यष्ठायव्यष्ठाभ्याम्व्यष्ठेभ्यः
पञ्चमीव्यष्ठात् / व्यष्ठाद्व्यष्ठाभ्याम्व्यष्ठेभ्यः
षष्ठीव्यष्ठस्यव्यष्ठयोःव्यष्ठानाम्
सप्तमीव्यष्ठेव्यष्ठयोःव्यष्ठेषु
सम्बोधनहे व्यष्ठहे व्यष्ठेहे व्यष्ठानि

अर्थ: —
English: copper, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें