🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:45:40 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

व्याध (पुंलिङ्ग)

शिकारी, बहेलिया (जाति से या पेशे के कारण)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाव्याधःव्याधौव्याधाः
द्वितीयाव्याधम्व्याधौव्याधान्
तृतीयाव्याधेनव्याधाभ्याम्व्याधैः
चतुर्थीव्याधायव्याधाभ्याम्व्याधेभ्यः
पञ्चमीव्याधात् / व्याधाद्व्याधाभ्याम्व्याधेभ्यः
षष्ठीव्याधस्यव्याधयोःव्याधानाम्
सप्तमीव्याधेव्याधयोःव्याधेषु
सम्बोधनहे व्याधहे व्याधौहे व्याधाः

अर्थ: शिकारी, बहेलिया (जाति से या पेशे के कारण)
संस्कृत: पर्याय: मृगवधाजीव, मृगयु, लुब्धक

📚 अमरकोश में:
• शिकारी (२.१०.२१) — पर्याय: मृगवधाजीव, मृगयु, लुब्धक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें