🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:00:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शतगु (पुंलिङ्ग)

सौ गायों का स्वामी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशतगुःशतगूशतगवः
द्वितीयाशतगुम्शतगूशतगून्
तृतीयाशतगुनाशतगुभ्याम्शतगुभिः
चतुर्थीशतगवेशतगुभ्याम्शतगुभ्यः
पञ्चमीशतगोःशतगुभ्याम्शतगुभ्यः
षष्ठीशतगोःशतग्वोःशतगूनाम्
सप्तमीशतगौशतग्वोःशतगुषु
सम्बोधनहे शतगोहे शतगूहे शतगवः

अर्थ: सौ गायों का स्वामी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शतगु (स्त्रीलिङ्ग)

सौ गायों का स्वामी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशतगुःशतगूशतगवः
द्वितीयाशतगुम्शतगूशतगूः
तृतीयाशतग्वाशतगुभ्याम्शतगुभिः
चतुर्थीशतगवे / शतग्वैशतगुभ्याम्शतगुभ्यः
पञ्चमीशतगोः / शतग्वाःशतगुभ्याम्शतगुभ्यः
षष्ठीशतगोः / शतग्वाःशतग्वोःशतगूनाम्
सप्तमीशतगौ / शतग्वाम्शतग्वोःशतगुषु
सम्बोधनहे शतगोहे शतगूहे शतगवः

अर्थ: सौ गायों का स्वामी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शतगु (नपुंसकलिङ्ग)

सौ गायों का स्वामी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशतगुशतगुनीशतगूनि
द्वितीयाशतगुशतगुनीशतगूनि
तृतीयाशतगुनाशतगुभ्याम्शतगुभिः
चतुर्थीशतगुनेशतगुभ्याम्शतगुभ्यः
पञ्चमीशतगुनःशतगुभ्याम्शतगुभ्यः
षष्ठीशतगुनःशतगुनोःशतगूनाम्
सप्तमीशतगुनिशतगुनोःशतगुषु
सम्बोधनहे शतगु / हे शतगोहे शतगुनीहे शतगूनि

अर्थ: सौ गायों का स्वामी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें