🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:06:28 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शतप्रास (पुंलिङ्ग)

शत (सौ) + प्रास (फेंकना, डालना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशतप्रासःशतप्रासौशतप्रासाः
द्वितीयाशतप्रासम्शतप्रासौशतप्रासान्
तृतीयाशतप्रासेनशतप्रासाभ्याम्शतप्रासैः
चतुर्थीशतप्रासायशतप्रासाभ्याम्शतप्रासेभ्यः
पञ्चमीशतप्रासात् / शतप्रासाद्शतप्रासाभ्याम्शतप्रासेभ्यः
षष्ठीशतप्रासस्यशतप्रासयोःशतप्रासानाम्
सप्तमीशतप्रासेशतप्रासयोःशतप्रासेषु
सम्बोधनहे शतप्रासहे शतप्रासौहे शतप्रासाः

अर्थ: शत (सौ) + प्रास (फेंकना, डालना)
संस्कृत: पर्याय: प्रतिहास, चण्डात, हयमारक, करवीर
English: Nerinm Odorum, L.

📚 अमरकोश में:
• कनेर के नाम (२.४.७६) — पर्याय: प्रतिहास, चण्डात, हयमारक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें