🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:42:33 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शतह्रदा (स्त्रीलिङ्ग)

बिजली

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशतह्रदाशतह्रदेशतह्रदाः
द्वितीयाशतह्रदाम्शतह्रदेशतह्रदाः
तृतीयाशतह्रदयाशतह्रदाभ्याम्शतह्रदाभिः
चतुर्थीशतह्रदायैशतह्रदाभ्याम्शतह्रदाभ्यः
पञ्चमीशतह्रदायाःशतह्रदाभ्याम्शतह्रदाभ्यः
षष्ठीशतह्रदायाःशतह्रदयोःशतह्रदानाम्
सप्तमीशतह्रदायाम्शतह्रदयोःशतह्रदासु
सम्बोधनहे शतह्रदेहे शतह्रदेहे शतह्रदाः

अर्थ: बिजली
संस्कृत: पर्याय: शम्पा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्

📚 अमरकोश में:
• बिजली के नाम (१.३.११) — पर्याय: शम्पा, ह्रादिनी, ऐरावती, क्षणप्रभा, तडित्, सौदामिनी, विद्युत्, चंचला, चपला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬