🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:22:12 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शताध्याय (पुंलिङ्ग)

शत (सौ) + अध्याय (पढ़ना, अध्यापन)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशताध्यायःशताध्यायौशताध्यायाः
द्वितीयाशताध्यायम्शताध्यायौशताध्यायान्
तृतीयाशताध्यायेनशताध्यायाभ्याम्शताध्यायैः
चतुर्थीशताध्यायायशताध्यायाभ्याम्शताध्यायेभ्यः
पञ्चमीशताध्यायात् / शताध्यायाद्शताध्यायाभ्याम्शताध्यायेभ्यः
षष्ठीशताध्यायस्यशताध्याययोःशताध्यायानाम्
सप्तमीशताध्यायेशताध्याययोःशताध्यायेषु
सम्बोधनहे शताध्यायहे शताध्यायौहे शताध्यायाः

अर्थ: शत (सौ) + अध्याय (पढ़ना, अध्यापन)
English: = शत-रुद्रिय, Cat.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬