🕉️ 21 November 2026, Saturday · 10:42:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शत्रुजय (पुंलिङ्ग)

शत्रु (दुश्मन, रिपु) + जय (जीत, विजयोत्सव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशत्रुजयःशत्रुजयौशत्रुजयाः
द्वितीयाशत्रुजयम्शत्रुजयौशत्रुजयान्
तृतीयाशत्रुजयेनशत्रुजयाभ्याम्शत्रुजयैः
चतुर्थीशत्रुजयायशत्रुजयाभ्याम्शत्रुजयेभ्यः
पञ्चमीशत्रुजयात् / शत्रुजयाद्शत्रुजयाभ्याम्शत्रुजयेभ्यः
षष्ठीशत्रुजयस्यशत्रुजययोःशत्रुजयानाम्
सप्तमीशत्रुजयेशत्रुजययोःशत्रुजयेषु
सम्बोधनहे शत्रुजयहे शत्रुजयौहे शत्रुजयाः

अर्थ: शत्रु (दुश्मन, रिपु) + जय (जीत, विजयोत्सव)
English: conquering an en°, Kull. on Mn. vii, 164.,

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शत्रुजय (नपुंसकलिङ्ग)

शत्रु (दुश्मन, रिपु) + जय (जीत, विजयोत्सव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशत्रुजयम्शत्रुजयेशत्रुजयानि
द्वितीयाशत्रुजयम्शत्रुजयेशत्रुजयानि
तृतीयाशत्रुजयेनशत्रुजयाभ्याम्शत्रुजयैः
चतुर्थीशत्रुजयायशत्रुजयाभ्याम्शत्रुजयेभ्यः
पञ्चमीशत्रुजयात् / शत्रुजयाद्शत्रुजयाभ्याम्शत्रुजयेभ्यः
षष्ठीशत्रुजयस्यशत्रुजययोःशत्रुजयानाम्
सप्तमीशत्रुजयेशत्रुजययोःशत्रुजयेषु
सम्बोधनहे शत्रुजयहे शत्रुजयेहे शत्रुजयानि

अर्थ: शत्रु (दुश्मन, रिपु) + जय (जीत, विजयोत्सव)
English: conquering an en°, Kull. on Mn. vii, 164.,

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें