🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:07:54 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शमकृत् (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशमकृत् / शमकृद्शमकृतौशमकृतः
द्वितीयाशमकृतम्शमकृतौशमकृतः
तृतीयाशमकृताशमकृद्भ्याम्शमकृद्भिः
चतुर्थीशमकृतेशमकृद्भ्याम्शमकृद्भ्यः
पञ्चमीशमकृतःशमकृद्भ्याम्शमकृद्भ्यः
षष्ठीशमकृतःशमकृतोःशमकृताम्
सप्तमीशमकृतिशमकृतोःशमकृत्सु
सम्बोधनहे शमकृत् / हे शमकृद्हे शमकृतौहे शमकृतः

अर्थ: —
English: devoted to quietism, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शमकृत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशमकृत् / शमकृद्शमकृतीशमकृन्ति
द्वितीयाशमकृत् / शमकृद्शमकृतीशमकृन्ति / शमकानि
तृतीयाशमक्ना / शमकृताशमकृद्भ्याम् / शमकभ्याम्शमकृद्भिः / शमकभिः
चतुर्थीशमक्ने / शमकृतेशमकृद्भ्याम् / शमकभ्याम्शमकृद्भ्यः / शमकभ्यः
पञ्चमीशमक्नः / शमकृतःशमकृद्भ्याम् / शमकभ्याम्शमकृद्भ्यः / शमकभ्यः
षष्ठीशमक्नः / शमकृतःशमक्नोः / शमकृतोःशमक्नाम् / शमकृताम्
सप्तमीशमकनि / शमक्नि / शमकृतिशमक्नोः / शमकृतोःशमकृत्सु / शमकसु
सम्बोधनहे शमकृत् / हे शमकृद्हे शमकृतीहे शमकृन्ति

अर्थ: —
English: devoted to quietism, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें