🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:23:55 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शयितव्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशयितव्यःशयितव्यौशयितव्याः
द्वितीयाशयितव्यम्शयितव्यौशयितव्यान्
तृतीयाशयितव्येनशयितव्याभ्याम्शयितव्यैः
चतुर्थीशयितव्यायशयितव्याभ्याम्शयितव्येभ्यः
पञ्चमीशयितव्यात् / शयितव्याद्शयितव्याभ्याम्शयितव्येभ्यः
षष्ठीशयितव्यस्यशयितव्ययोःशयितव्यानाम्
सप्तमीशयितव्येशयितव्ययोःशयितव्येषु
सम्बोधनहे शयितव्यहे शयितव्यौहे शयितव्याः

अर्थ: —
English: to be lain or slept, Pañcar.; Kathās. (n. impers.; मया-हुतवहे-शयितव्यम्, ‘it must be lain down by me in the fi

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शयितव्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशयितव्यम्शयितव्येशयितव्यानि
द्वितीयाशयितव्यम्शयितव्येशयितव्यानि
तृतीयाशयितव्येनशयितव्याभ्याम्शयितव्यैः
चतुर्थीशयितव्यायशयितव्याभ्याम्शयितव्येभ्यः
पञ्चमीशयितव्यात् / शयितव्याद्शयितव्याभ्याम्शयितव्येभ्यः
षष्ठीशयितव्यस्यशयितव्ययोःशयितव्यानाम्
सप्तमीशयितव्येशयितव्ययोःशयितव्येषु
सम्बोधनहे शयितव्यहे शयितव्येहे शयितव्यानि

अर्थ: —
English: to be lain or slept, Pañcar.; Kathās. (n. impers.; मया-हुतवहे-शयितव्यम्, ‘it must be lain down by me in the fi

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें