🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:17:46 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शरव्यक (नपुंसकलिङ्ग)

शर (पानी) + व्यक (जिसमें एक कम हो)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशरव्यकम्शरव्यकेशरव्यकाणि
द्वितीयाशरव्यकम्शरव्यकेशरव्यकाणि
तृतीयाशरव्यकेणशरव्यकाभ्याम्शरव्यकैः
चतुर्थीशरव्यकायशरव्यकाभ्याम्शरव्यकेभ्यः
पञ्चमीशरव्यकात् / शरव्यकाद्शरव्यकाभ्याम्शरव्यकेभ्यः
षष्ठीशरव्यकस्यशरव्यकयोःशरव्यकाणाम्
सप्तमीशरव्यकेशरव्यकयोःशरव्यकेषु
सम्बोधनहे शरव्यकहे शरव्यकेहे शरव्यकाणि

अर्थ: शर (पानी) + व्यक (जिसमें एक कम हो)
English: = शरव्य, an aim, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें