🕉️ 22 November 2026, Sunday · 03:09:28 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शराभ्यास (पुंलिङ्ग)

शर (पानी) + अभ्यास (आवृत्ति)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशराभ्यासःशराभ्यासौशराभ्यासाः
द्वितीयाशराभ्यासम्शराभ्यासौशराभ्यासान्
तृतीयाशराभ्यासेनशराभ्यासाभ्याम्शराभ्यासैः
चतुर्थीशराभ्यासायशराभ्यासाभ्याम्शराभ्यासेभ्यः
पञ्चमीशराभ्यासात् / शराभ्यासाद्शराभ्यासाभ्याम्शराभ्यासेभ्यः
षष्ठीशराभ्यासस्यशराभ्यासयोःशराभ्यासानाम्
सप्तमीशराभ्यासेशराभ्यासयोःशराभ्यासेषु
सम्बोधनहे शराभ्यासहे शराभ्यासौहे शराभ्यासाः

अर्थ: शर (पानी) + अभ्यास (आवृत्ति)
संस्कृत: पर्याय: उपासन
English: practice with bow and arrow, L.

📚 अमरकोश में:

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬