🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:21:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शरीरिन् (पुंलिङ्ग)

शरीरधारी, शरीरयुक्त, शरीर

🔎 आपका लिखा रूप शरीरी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशरीरीशरीरिणौशरीरिणः
द्वितीयाशरीरिणम्शरीरिणौशरीरिणः
तृतीयाशरीरिणाशरीरिभ्याम्शरीरिभिः
चतुर्थीशरीरिणेशरीरिभ्याम्शरीरिभ्यः
पञ्चमीशरीरिणःशरीरिभ्याम्शरीरिभ्यः
षष्ठीशरीरिणःशरीरिणोःशरीरिणाम्
सप्तमीशरीरिणिशरीरिणोःशरीरिषु
सम्बोधनहे शरीरिन्हे शरीरिणौहे शरीरिणः

अर्थ: शरीरधारी, शरीरयुक्त, शरीर
संस्कृत: प्राणी · पर्याय: प्राणिन्, चेतन, जन्मिन्, जन्तु, जन्यु

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शरीरिन् (स्त्रीलिङ्ग)

शरीरधारी, शरीरयुक्त, शरीर

🔎 आपका लिखा रूप शरीरी = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशरीरीशरीरिनौशरीरिनः
द्वितीयाशरीरिनम्शरीरिनौशरीरिनः
तृतीयाशरीरिनाशरीरिभ्याम्शरीरिभिः
चतुर्थीशरीरिनेशरीरिभ्याम्शरीरिभ्यः
पञ्चमीशरीरिनःशरीरिभ्याम्शरीरिभ्यः
षष्ठीशरीरिनःशरीरिनोःशरीरिनाम्
सप्तमीशरीरिनिशरीरिनोःशरीरिषु
सम्बोधनहे शरीरिन्हे शरीरिनौहे शरीरिनः

अर्थ: शरीरधारी, शरीरयुक्त, शरीर
संस्कृत: पर्याय: प्राणिन्, चेतन, जन्मिन्, जन्तु, जन्यु

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें