🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:00:27 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शवता (स्त्रीलिङ्ग)

लाश, मुर्दा शरीर

🔎 आपका लिखा रूप शवता = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशवताशवतेशवताः
द्वितीयाशवताम्शवतेशवताः
तृतीयाशवतयाशवताभ्याम्शवताभिः
चतुर्थीशवतायैशवताभ्याम्शवताभ्यः
पञ्चमीशवतायाःशवताभ्याम्शवताभ्यः
षष्ठीशवतायाःशवतयोःशवतानाम्
सप्तमीशवतायाम्शवतयोःशवतासु
सम्बोधनहे शवतेहे शवतेहे शवताः

अर्थ: लाश, मुर्दा शरीर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शवत् (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

🔎 आपका लिखा रूप शवता = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशवत् / शवद्शवतीशवन्ति
द्वितीयाशवत् / शवद्शवतीशवन्ति
तृतीयाशवताशवद्भ्याम्शवद्भिः
चतुर्थीशवतेशवद्भ्याम्शवद्भ्यः
पञ्चमीशवतःशवद्भ्याम्शवद्भ्यः
षष्ठीशवतःशवतोःशवताम्
सप्तमीशवतिशवतोःशवत्सु
सम्बोधनहे शवत् / हे शवद्हे शवतीहे शवन्ति

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें