🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:04:46 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शिवगति (पुंलिङ्ग)

समृद्ध, आनन्दित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिवगतिःशिवगतीशिवगतयः
द्वितीयाशिवगतिम्शिवगतीशिवगतीन्
तृतीयाशिवगतिनाशिवगतिभ्याम्शिवगतिभिः
चतुर्थीशिवगतयेशिवगतिभ्याम्शिवगतिभ्यः
पञ्चमीशिवगतेःशिवगतिभ्याम्शिवगतिभ्यः
षष्ठीशिवगतेःशिवगत्योःशिवगतीनाम्
सप्तमीशिवगतौशिवगत्योःशिवगतिषु
सम्बोधनहे शिवगतेहे शिवगतीहे शिवगतयः

अर्थ: समृद्ध, आनन्दित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शिवगति (स्त्रीलिङ्ग)

समृद्ध, आनन्दित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिवगतिःशिवगतीशिवगतयः
द्वितीयाशिवगतिम्शिवगतीशिवगतीः
तृतीयाशिवगत्याशिवगतिभ्याम्शिवगतिभिः
चतुर्थीशिवगतये / शिवगत्यैशिवगतिभ्याम्शिवगतिभ्यः
पञ्चमीशिवगतेः / शिवगत्याःशिवगतिभ्याम्शिवगतिभ्यः
षष्ठीशिवगतेः / शिवगत्याःशिवगत्योःशिवगतीनाम्
सप्तमीशिवगतौ / शिवगत्याम्शिवगत्योःशिवगतिषु
सम्बोधनहे शिवगतेहे शिवगतीहे शिवगतयः

अर्थ: समृद्ध, आनन्दित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शिवगति (नपुंसकलिङ्ग)

समृद्ध, आनन्दित

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिवगतिशिवगतिनीशिवगतीनि
द्वितीयाशिवगतिशिवगतिनीशिवगतीनि
तृतीयाशिवगतिनाशिवगतिभ्याम्शिवगतिभिः
चतुर्थीशिवगतिने / शिवगतयेशिवगतिभ्याम्शिवगतिभ्यः
पञ्चमीशिवगतिनः / शिवगतेःशिवगतिभ्याम्शिवगतिभ्यः
षष्ठीशिवगतिनः / शिवगतेःशिवगतिनोः / शिवगत्योःशिवगतीनाम्
सप्तमीशिवगतिनि / शिवगतौशिवगतिनोः / शिवगत्योःशिवगतिषु
सम्बोधनहे शिवगति / हे शिवगतेहे शिवगतिनीहे शिवगतीनि

अर्थ: समृद्ध, आनन्दित

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें