🕉️ 21 November 2026, Saturday · 12:32:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शिवाख्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिवाख्यःशिवाख्यौशिवाख्याः
द्वितीयाशिवाख्यम्शिवाख्यौशिवाख्यान्
तृतीयाशिवाख्येनशिवाख्याभ्याम्शिवाख्यैः
चतुर्थीशिवाख्यायशिवाख्याभ्याम्शिवाख्येभ्यः
पञ्चमीशिवाख्यात् / शिवाख्याद्शिवाख्याभ्याम्शिवाख्येभ्यः
षष्ठीशिवाख्यस्यशिवाख्ययोःशिवाख्यानाम्
सप्तमीशिवाख्येशिवाख्ययोःशिवाख्येषु
सम्बोधनहे शिवाख्यहे शिवाख्यौहे शिवाख्याः

अर्थ: —
English: called happy, termed lucky, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शिवाख्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिवाख्यम्शिवाख्येशिवाख्यानि
द्वितीयाशिवाख्यम्शिवाख्येशिवाख्यानि
तृतीयाशिवाख्येनशिवाख्याभ्याम्शिवाख्यैः
चतुर्थीशिवाख्यायशिवाख्याभ्याम्शिवाख्येभ्यः
पञ्चमीशिवाख्यात् / शिवाख्याद्शिवाख्याभ्याम्शिवाख्येभ्यः
षष्ठीशिवाख्यस्यशिवाख्ययोःशिवाख्यानाम्
सप्तमीशिवाख्येशिवाख्ययोःशिवाख्येषु
सम्बोधनहे शिवाख्यहे शिवाख्येहे शिवाख्यानि

अर्थ: —
English: called happy, termed lucky, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें