🕉️ 20 November 2026, Friday · 01:25:40 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शिश्न (नपुंसकलिङ्ग)

पुरुष की जननेन्द्रिय, लिङ्ग

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिश्नम्शिश्नेशिश्नानि
द्वितीयाशिश्नम्शिश्नेशिश्नानि
तृतीयाशिश्नेनशिश्नाभ्याम्शिश्नैः
चतुर्थीशिश्नायशिश्नाभ्याम्शिश्नेभ्यः
पञ्चमीशिश्नात् / शिश्नाद्शिश्नाभ्याम्शिश्नेभ्यः
षष्ठीशिश्नस्यशिश्नयोःशिश्नानाम्
सप्तमीशिश्नेशिश्नयोःशिश्नेषु
सम्बोधनहे शिश्नहे शिश्नेहे शिश्नानि

अर्थ: पुरुष की जननेन्द्रिय, लिङ्ग
संस्कृत: पर्याय: मेढ्र, मेहन, शेफस्, लिङ्ग, प्रकृति

📚 अमरकोश में:
• पुरुष-जननांग (२.६.७७) — पर्याय: मेढ्र, मेहन, शेफस्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शिश्न (पुंलिङ्ग)

पुरुष की जननेन्द्रिय, लिङ्ग

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशिश्नःशिश्नौशिश्नाः
द्वितीयाशिश्नम्शिश्नौशिश्नान्
तृतीयाशिश्नेनशिश्नाभ्याम्शिश्नैः
चतुर्थीशिश्नायशिश्नाभ्याम्शिश्नेभ्यः
पञ्चमीशिश्नात् / शिश्नाद्शिश्नाभ्याम्शिश्नेभ्यः
षष्ठीशिश्नस्यशिश्नयोःशिश्नानाम्
सप्तमीशिश्नेशिश्नयोःशिश्नेषु
सम्बोधनहे शिश्नहे शिश्नौहे शिश्नाः

अर्थ: पुरुष की जननेन्द्रिय, लिङ्ग
संस्कृत: पर्याय: मेढ्र, मेहन, शेफस्, लिङ्ग, प्रकृति
English: n. (cf. शिशन्; said to be fr. √ श्नथ्, ‘to pierce’) a tail, (esp.) the male generative organ, RV.; &c.

📚 अमरकोश में:
• पुरुष-जननांग (२.६.७७) — पर्याय: मेढ्र, मेहन, शेफस्

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें