🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:28:20 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शीघ्रग (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशीघ्रगःशीघ्रगौशीघ्रगाः
द्वितीयाशीघ्रगम्शीघ्रगौशीघ्रगान्
तृतीयाशीघ्रगेणशीघ्रगाभ्याम्शीघ्रगैः
चतुर्थीशीघ्रगायशीघ्रगाभ्याम्शीघ्रगेभ्यः
पञ्चमीशीघ्रगात् / शीघ्रगाद्शीघ्रगाभ्याम्शीघ्रगेभ्यः
षष्ठीशीघ्रगस्यशीघ्रगयोःशीघ्रगाणाम्
सप्तमीशीघ्रगेशीघ्रगयोःशीघ्रगेषु
सम्बोधनहे शीघ्रगहे शीघ्रगौहे शीघ्रगाः

अर्थ: —
English: going or moving or running quickly, MBh.; Hariv.; R. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शीघ्रग (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशीघ्रगम्शीघ्रगेशीघ्रगाणि
द्वितीयाशीघ्रगम्शीघ्रगेशीघ्रगाणि
तृतीयाशीघ्रगेणशीघ्रगाभ्याम्शीघ्रगैः
चतुर्थीशीघ्रगायशीघ्रगाभ्याम्शीघ्रगेभ्यः
पञ्चमीशीघ्रगात् / शीघ्रगाद्शीघ्रगाभ्याम्शीघ्रगेभ्यः
षष्ठीशीघ्रगस्यशीघ्रगयोःशीघ्रगाणाम्
सप्तमीशीघ्रगेशीघ्रगयोःशीघ्रगेषु
सम्बोधनहे शीघ्रगहे शीघ्रगेहे शीघ्रगाणि

अर्थ: —
English: going or moving or running quickly, MBh.; Hariv.; R. &c.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें