🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:50:41 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शीतरम्य (पुंलिङ्ग)

दीपक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशीतरम्यःशीतरम्यौशीतरम्याः
द्वितीयाशीतरम्यम्शीतरम्यौशीतरम्यान्
तृतीयाशीतरम्येणशीतरम्याभ्याम्शीतरम्यैः
चतुर्थीशीतरम्यायशीतरम्याभ्याम्शीतरम्येभ्यः
पञ्चमीशीतरम्यात् / शीतरम्याद्शीतरम्याभ्याम्शीतरम्येभ्यः
षष्ठीशीतरम्यस्यशीतरम्ययोःशीतरम्याणाम्
सप्तमीशीतरम्येशीतरम्ययोःशीतरम्येषु
सम्बोधनहे शीतरम्यहे शीतरम्यौहे शीतरम्याः

अर्थ: दीपक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शीतरम्य (नपुंसकलिङ्ग)

दीपक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशीतरम्यम्शीतरम्येशीतरम्याणि
द्वितीयाशीतरम्यम्शीतरम्येशीतरम्याणि
तृतीयाशीतरम्येणशीतरम्याभ्याम्शीतरम्यैः
चतुर्थीशीतरम्यायशीतरम्याभ्याम्शीतरम्येभ्यः
पञ्चमीशीतरम्यात् / शीतरम्याद्शीतरम्याभ्याम्शीतरम्येभ्यः
षष्ठीशीतरम्यस्यशीतरम्ययोःशीतरम्याणाम्
सप्तमीशीतरम्येशीतरम्ययोःशीतरम्येषु
सम्बोधनहे शीतरम्यहे शीतरम्येहे शीतरम्याणि

अर्थ: दीपक
English: pleasant in c° weather, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें