🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:16:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शुक्रज (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशुक्रजःशुक्रजौशुक्रजाः
द्वितीयाशुक्रजम्शुक्रजौशुक्रजान्
तृतीयाशुक्रजेनशुक्रजाभ्याम्शुक्रजैः
चतुर्थीशुक्रजायशुक्रजाभ्याम्शुक्रजेभ्यः
पञ्चमीशुक्रजात् / शुक्रजाद्शुक्रजाभ्याम्शुक्रजेभ्यः
षष्ठीशुक्रजस्यशुक्रजयोःशुक्रजानाम्
सप्तमीशुक्रजेशुक्रजयोःशुक्रजेषु
सम्बोधनहे शुक्रजहे शुक्रजौहे शुक्रजाः

अर्थ: —
English: ‘produced from (one's own) semen’, one's own son, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शुक्रज (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशुक्रजम्शुक्रजेशुक्रजानि
द्वितीयाशुक्रजम्शुक्रजेशुक्रजानि
तृतीयाशुक्रजेनशुक्रजाभ्याम्शुक्रजैः
चतुर्थीशुक्रजायशुक्रजाभ्याम्शुक्रजेभ्यः
पञ्चमीशुक्रजात् / शुक्रजाद्शुक्रजाभ्याम्शुक्रजेभ्यः
षष्ठीशुक्रजस्यशुक्रजयोःशुक्रजानाम्
सप्तमीशुक्रजेशुक्रजयोःशुक्रजेषु
सम्बोधनहे शुक्रजहे शुक्रजेहे शुक्रजानि

अर्थ: —
English: ‘produced from (one's own) semen’, one's own son, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें