🕉️ 19 November 2026, Thursday · 03:26:00 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शुचा (स्त्रीलिङ्ग)

रंज, शोक, कष्ट, दुःख

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशुचाशुचेशुचाः
द्वितीयाशुचाम्शुचेशुचाः
तृतीयाशुचयाशुचाभ्याम्शुचाभिः
चतुर्थीशुचायैशुचाभ्याम्शुचाभ्यः
पञ्चमीशुचायाःशुचाभ्याम्शुचाभ्यः
षष्ठीशुचायाःशुचयोःशुचानाम्
सप्तमीशुचायाम्शुचयोःशुचासु
सम्बोधनहे शुचेहे शुचेहे शुचाः

अर्थ: रंज, शोक, कष्ट, दुःख

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शुच् (स्त्रीलिङ्ग)

रंज, शोक, कष्ट, दुःख

🔎 आपका लिखा रूप शुचा = तृतीया विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशुक् / शुग्शुचौशुचः
द्वितीयाशुचम्शुचौशुचः
तृतीयाशुचाशुग्भ्याम्शुग्भिः
चतुर्थीशुचेशुग्भ्याम्शुग्भ्यः
पञ्चमीशुचःशुग्भ्याम्शुग्भ्यः
षष्ठीशुचःशुचोःशुचाम्
सप्तमीशुचिशुचोःशुक्षु
सम्बोधनहे शुक् / हे शुग्हे शुचौहे शुचः

अर्थ: रंज, शोक, कष्ट, दुःख
संस्कृत: शोकः · पर्याय: मन्यु, शोक

📚 अमरकोश में:
• शोक (१.७.२६) — पर्याय: मन्यु, शोक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें