🕉️ 22 November 2026, Sunday · 11:51:07 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शूलाकृत (नपुंसकलिङ्ग)

भुना हुआ मांस

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशूलाकृतम्शूलाकृतेशूलाकृतानि
द्वितीयाशूलाकृतम्शूलाकृतेशूलाकृतानि
तृतीयाशूलाकृतेनशूलाकृताभ्याम्शूलाकृतैः
चतुर्थीशूलाकृतायशूलाकृताभ्याम्शूलाकृतेभ्यः
पञ्चमीशूलाकृतात् / शूलाकृताद्शूलाकृताभ्याम्शूलाकृतेभ्यः
षष्ठीशूलाकृतस्यशूलाकृतयोःशूलाकृतानाम्
सप्तमीशूलाकृतेशूलाकृतयोःशूलाकृतेषु
सम्बोधनहे शूलाकृतहे शूलाकृतेहे शूलाकृतानि

अर्थ: भुना हुआ मांस
संस्कृत: पर्याय: भटित्र, शूल्य

📚 अमरकोश में:
• ) सलाख़ पर भुना (२.९.४५) — पर्याय: भटित्र, शूल्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शूलाकृत (पुंलिङ्ग)

भुना हुआ मांस

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशूलाकृतःशूलाकृतौशूलाकृताः
द्वितीयाशूलाकृतम्शूलाकृतौशूलाकृतान्
तृतीयाशूलाकृतेनशूलाकृताभ्याम्शूलाकृतैः
चतुर्थीशूलाकृतायशूलाकृताभ्याम्शूलाकृतेभ्यः
पञ्चमीशूलाकृतात् / शूलाकृताद्शूलाकृताभ्याम्शूलाकृतेभ्यः
षष्ठीशूलाकृतस्यशूलाकृतयोःशूलाकृतानाम्
सप्तमीशूलाकृतेशूलाकृतयोःशूलाकृतेषु
सम्बोधनहे शूलाकृतहे शूलाकृतौहे शूलाकृताः

अर्थ: भुना हुआ मांस
संस्कृत: पर्याय: भटित्र, शूल्य
English: roasted on a spit, Daś.

📚 अमरकोश में:
• ) सलाख़ पर भुना (२.९.४५) — पर्याय: भटित्र, शूल्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬