🕉️ 23 November 2026, Monday · 12:29:55 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शोथघ्नी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशोथघ्नीशोथघ्न्यौशोथघ्न्यः
द्वितीयाशोथघ्नीम्शोथघ्न्यौशोथघ्नीः
तृतीयाशोथघ्न्याशोथघ्नीभ्याम्शोथघ्नीभिः
चतुर्थीशोथघ्न्यैशोथघ्नीभ्याम्शोथघ्नीभ्यः
पञ्चमीशोथघ्न्याःशोथघ्नीभ्याम्शोथघ्नीभ्यः
षष्ठीशोथघ्न्याःशोथघ्न्योःशोथघ्नीनाम्
सप्तमीशोथघ्न्याम्शोथघ्न्योःशोथघ्नीषु
सम्बोधनहे शोथघ्निहे शोथघ्न्यौहे शोथघ्न्यः

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: पुनर्नवा
English: ‘removing tumours’, Boerhavia Procumbens or Desmodium Gangeticum, L.

📚 अमरकोश में:
• पुनर्नवा के नाम (२.४.१४९) — पर्याय: पुनर्नवा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬