🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:24:34 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शोभयितृ (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशोभयिताशोभयितारौशोभयितारः
द्वितीयाशोभयितारम्शोभयितारौशोभयितॄन्
तृतीयाशोभयित्राशोभयितृभ्याम्शोभयितृभिः
चतुर्थीशोभयित्रेशोभयितृभ्याम्शोभयितृभ्यः
पञ्चमीशोभयितुःशोभयितृभ्याम्शोभयितृभ्यः
षष्ठीशोभयितुःशोभयित्रोःशोभयितॄणाम्
सप्तमीशोभयितरिशोभयित्रोःशोभयितृषु
सम्बोधनहे शोभयितःहे शोभयितारौहे शोभयितारः

अर्थ: —
English: adorning, beautifying, Nir.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शोभयितृ (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशोभयितृशोभयितृणीशोभयितॄणि
द्वितीयाशोभयितृशोभयितृणीशोभयितॄणि
तृतीयाशोभयितृणा / शोभयित्राशोभयितृभ्याम्शोभयितृभिः
चतुर्थीशोभयितृणे / शोभयित्रेशोभयितृभ्याम्शोभयितृभ्यः
पञ्चमीशोभयितृणः / शोभयितुःशोभयितृभ्याम्शोभयितृभ्यः
षष्ठीशोभयितृणः / शोभयितुःशोभयितृणोः / शोभयित्रोःशोभयितॄणाम्
सप्तमीशोभयितृणि / शोभयितरिशोभयितृणोः / शोभयित्रोःशोभयितृषु
सम्बोधनहे शोभयितृ / हे शोभयितःहे शोभयितृणीहे शोभयितॄणि

अर्थ: —
English: adorning, beautifying, Nir.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें