🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:15:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शोषण (पुंलिङ्ग)

सूखना, शुष्क करना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशोषणःशोषणौशोषणाः
द्वितीयाशोषणम्शोषणौशोषणान्
तृतीयाशोषणेनशोषणाभ्याम्शोषणैः
चतुर्थीशोषणायशोषणाभ्याम्शोषणेभ्यः
पञ्चमीशोषणात् / शोषणाद्शोषणाभ्याम्शोषणेभ्यः
षष्ठीशोषणस्यशोषणयोःशोषणानाम्
सप्तमीशोषणेशोषणयोःशोषणेषु
सम्बोधनहे शोषणहे शोषणौहे शोषणाः

अर्थ: सूखना, शुष्क करना
संस्कृत: पर्याय: अरविन्द, अशोक, चूत, नवमल्लिका, नीलोत्पल

📚 अमरकोश में:
• उन्मादन, तापन, शोषण, स्तम्भन और सम्मोहन (१.१.३०) — पर्याय: उन्मादन, तापन, स्तम्भन, सम्मोहन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शोषण (नपुंसकलिङ्ग)

सूखना, शुष्क करना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशोषणम्शोषणेशोषणानि
द्वितीयाशोषणम्शोषणेशोषणानि
तृतीयाशोषणेनशोषणाभ्याम्शोषणैः
चतुर्थीशोषणायशोषणाभ्याम्शोषणेभ्यः
पञ्चमीशोषणात् / शोषणाद्शोषणाभ्याम्शोषणेभ्यः
षष्ठीशोषणस्यशोषणयोःशोषणानाम्
सप्तमीशोषणेशोषणयोःशोषणेषु
सम्बोधनहे शोषणहे शोषणेहे शोषणानि

अर्थ: सूखना, शुष्क करना
संस्कृत: पर्याय: अरविन्द, अशोक, चूत, नवमल्लिका, नीलोत्पल

📚 अमरकोश में:
• उन्मादन, तापन, शोषण, स्तम्भन और सम्मोहन (१.१.३०) — पर्याय: उन्मादन, तापन, स्तम्भन, सम्मोहन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें