🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:36:28 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

शौक्ल (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशौक्लःशौक्लौशौक्लाः
द्वितीयाशौक्लम्शौक्लौशौक्लान्
तृतीयाशौक्लेनशौक्लाभ्याम्शौक्लैः
चतुर्थीशौक्लायशौक्लाभ्याम्शौक्लेभ्यः
पञ्चमीशौक्लात् / शौक्लाद्शौक्लाभ्याम्शौक्लेभ्यः
षष्ठीशौक्लस्यशौक्लयोःशौक्लानाम्
सप्तमीशौक्लेशौक्लयोःशौक्लेषु
सम्बोधनहे शौक्लहे शौक्लौहे शौक्लाः

अर्थ: —
English: (fr. शुक्ल) relating to what is clean or pure or undefiled (with जन्मन् n. ‘birth from pure or blameless paren

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

शौक्ल (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाशौक्लम्शौक्लेशौक्लानि
द्वितीयाशौक्लम्शौक्लेशौक्लानि
तृतीयाशौक्लेनशौक्लाभ्याम्शौक्लैः
चतुर्थीशौक्लायशौक्लाभ्याम्शौक्लेभ्यः
पञ्चमीशौक्लात् / शौक्लाद्शौक्लाभ्याम्शौक्लेभ्यः
षष्ठीशौक्लस्यशौक्लयोःशौक्लानाम्
सप्तमीशौक्लेशौक्लयोःशौक्लेषु
सम्बोधनहे शौक्लहे शौक्लेहे शौक्लानि

अर्थ: —
English: (fr. शुक्ल) relating to what is clean or pure or undefiled (with जन्मन् n. ‘birth from pure or blameless paren

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें