🕉️ 23 November 2026, Monday · 05:16:52 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

श्यामफेन (पुंलिङ्ग)

श्याम (काला, गहरा नीला) + फेन (झाग, फेन)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्यामफेनःश्यामफेनौश्यामफेनाः
द्वितीयाश्यामफेनम्श्यामफेनौश्यामफेनान्
तृतीयाश्यामफेनेनश्यामफेनाभ्याम्श्यामफेनैः
चतुर्थीश्यामफेनायश्यामफेनाभ्याम्श्यामफेनेभ्यः
पञ्चमीश्यामफेनात् / श्यामफेनाद्श्यामफेनाभ्याम्श्यामफेनेभ्यः
षष्ठीश्यामफेनस्यश्यामफेनयोःश्यामफेनानाम्
सप्तमीश्यामफेनेश्यामफेनयोःश्यामफेनेषु
सम्बोधनहे श्यामफेनहे श्यामफेनौहे श्यामफेनाः

अर्थ: श्याम (काला, गहरा नीला) + फेन (झाग, फेन)
English: having black foam or froth (-ता f.), Kām.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

श्यामफेन (नपुंसकलिङ्ग)

श्याम (काला, गहरा नीला) + फेन (झाग, फेन)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्यामफेनम्श्यामफेनेश्यामफेनानि
द्वितीयाश्यामफेनम्श्यामफेनेश्यामफेनानि
तृतीयाश्यामफेनेनश्यामफेनाभ्याम्श्यामफेनैः
चतुर्थीश्यामफेनायश्यामफेनाभ्याम्श्यामफेनेभ्यः
पञ्चमीश्यामफेनात् / श्यामफेनाद्श्यामफेनाभ्याम्श्यामफेनेभ्यः
षष्ठीश्यामफेनस्यश्यामफेनयोःश्यामफेनानाम्
सप्तमीश्यामफेनेश्यामफेनयोःश्यामफेनेषु
सम्बोधनहे श्यामफेनहे श्यामफेनेहे श्यामफेनानि

अर्थ: श्याम (काला, गहरा नीला) + फेन (झाग, फेन)
English: having black foam or froth (-ता f.), Kām.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬