🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:52:51 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

श्रद्धा (स्त्रीलिङ्ग)

आस्था, निष्ठा, विश्वास, भरोसा

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्रद्धाश्रद्धेश्रद्धाः
द्वितीयाश्रद्धाम्श्रद्धेश्रद्धाः
तृतीयाश्रद्धयाश्रद्धाभ्याम्श्रद्धाभिः
चतुर्थीश्रद्धायैश्रद्धाभ्याम्श्रद्धाभ्यः
पञ्चमीश्रद्धायाःश्रद्धाभ्याम्श्रद्धाभ्यः
षष्ठीश्रद्धायाःश्रद्धयोःश्रद्धानाम्
सप्तमीश्रद्धायाम्श्रद्धयोःश्रद्धासु
सम्बोधनहे श्रद्धेहे श्रद्धेहे श्रद्धाः

अर्थ: आस्था, निष्ठा, विश्वास, भरोसा
संस्कृत: पर्याय: दोहद, इच्छा, काङ्क्षा, स्पृहा, ईहा

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬