🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:38:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

श्रामणक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्रामणकःश्रामणकौश्रामणकाः
द्वितीयाश्रामणकम्श्रामणकौश्रामणकान्
तृतीयाश्रामणकेनश्रामणकाभ्याम्श्रामणकैः
चतुर्थीश्रामणकायश्रामणकाभ्याम्श्रामणकेभ्यः
पञ्चमीश्रामणकात् / श्रामणकाद्श्रामणकाभ्याम्श्रामणकेभ्यः
षष्ठीश्रामणकस्यश्रामणकयोःश्रामणकानाम्
सप्तमीश्रामणकेश्रामणकयोःश्रामणकेषु
सम्बोधनहे श्रामणकहे श्रामणकौहे श्रामणकाः

अर्थ: —
English: or n. (fr. id.) N. of a partic. contrivance for kindling fire, Gaut.; Baudh.; Vas. (v.l. श्रावणक).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें