🕉️ 21 November 2026, Saturday · 08:58:25 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

श्लाघन (नपुंसकलिङ्ग)

प्रशंसा करना, स्तुति करना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्लाघनम्श्लाघनेश्लाघनानि
द्वितीयाश्लाघनम्श्लाघनेश्लाघनानि
तृतीयाश्लाघनेनश्लाघनाभ्याम्श्लाघनैः
चतुर्थीश्लाघनायश्लाघनाभ्याम्श्लाघनेभ्यः
पञ्चमीश्लाघनात् / श्लाघनाद्श्लाघनाभ्याम्श्लाघनेभ्यः
षष्ठीश्लाघनस्यश्लाघनयोःश्लाघनानाम्
सप्तमीश्लाघनेश्लाघनयोःश्लाघनेषु
सम्बोधनहे श्लाघनहे श्लाघनेहे श्लाघनानि

अर्थ: प्रशंसा करना, स्तुति करना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

श्लाघन (पुंलिङ्ग)

प्रशंसा करना, स्तुति करना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्लाघनःश्लाघनौश्लाघनाः
द्वितीयाश्लाघनम्श्लाघनौश्लाघनान्
तृतीयाश्लाघनेनश्लाघनाभ्याम्श्लाघनैः
चतुर्थीश्लाघनायश्लाघनाभ्याम्श्लाघनेभ्यः
पञ्चमीश्लाघनात् / श्लाघनाद्श्लाघनाभ्याम्श्लाघनेभ्यः
षष्ठीश्लाघनस्यश्लाघनयोःश्लाघनानाम्
सप्तमीश्लाघनेश्लाघनयोःश्लाघनेषु
सम्बोधनहे श्लाघनहे श्लाघनौहे श्लाघनाः

अर्थ: प्रशंसा करना, स्तुति करना
English: boasting, a boaster, MBh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें