🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:22:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

श्वकर्ण (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाश्वकर्णःश्वकर्णौश्वकर्णाः
द्वितीयाश्वकर्णम्श्वकर्णौश्वकर्णान्
तृतीयाश्वकर्णेनश्वकर्णाभ्याम्श्वकर्णैः
चतुर्थीश्वकर्णायश्वकर्णाभ्याम्श्वकर्णेभ्यः
पञ्चमीश्वकर्णात् / श्वकर्णाद्श्वकर्णाभ्याम्श्वकर्णेभ्यः
षष्ठीश्वकर्णस्यश्वकर्णयोःश्वकर्णानाम्
सप्तमीश्वकर्णेश्वकर्णयोःश्वकर्णेषु
सम्बोधनहे श्वकर्णहे श्वकर्णौहे श्वकर्णाः

अर्थ: —
English: a dog's ear, KātyŚr. Sch. (cf. श्वा-क्°).

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬