🕉️ 22 November 2026, Sunday · 05:05:17 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

षट्कर्मन् (नपुंसकलिङ्ग)

ब्राहणों के लिए विहित छः कर्तव्य

🔎 आपका लिखा रूप षट्कर्म = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाषट्कर्मषट्कर्मणीषट्कर्माणि
द्वितीयाषट्कर्मषट्कर्मणीषट्कर्माणि
तृतीयाषट्कर्मणाषट्कर्मभ्याम्षट्कर्मभिः
चतुर्थीषट्कर्मणेषट्कर्मभ्याम्षट्कर्मभ्यः
पञ्चमीषट्कर्मणःषट्कर्मभ्याम्षट्कर्मभ्यः
षष्ठीषट्कर्मणःषट्कर्मणोःषट्कर्मणाम्
सप्तमीषट्कर्मणिषट्कर्मणोःषट्कर्मसु
सम्बोधनहे षट्कर्मन् / हे षट्कर्महे षट्कर्मणीहे षट्कर्माणि

अर्थ: ब्राहणों के लिए विहित छः कर्तव्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें