🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:26:44 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

षट्कारक (नपुंसकलिङ्ग)

षट्क (छः गुना) + अरक (कन् पहिये का अरा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाषट्कारकम्षट्कारकेषट्कारकाणि
द्वितीयाषट्कारकम्षट्कारकेषट्कारकाणि
तृतीयाषट्कारकेणषट्कारकाभ्याम्षट्कारकैः
चतुर्थीषट्कारकायषट्कारकाभ्याम्षट्कारकेभ्यः
पञ्चमीषट्कारकात् / षट्कारकाद्षट्कारकाभ्याम्षट्कारकेभ्यः
षष्ठीषट्कारकस्यषट्कारकयोःषट्कारकाणाम्
सप्तमीषट्कारकेषट्कारकयोःषट्कारकेषु
सम्बोधनहे षट्कारकहे षट्कारकेहे षट्कारकाणि

अर्थ: षट्क (छः गुना) + अरक (कन् पहिये का अरा)
English: N. of wk. on the use of six cases (consisting of 14 Ślokas)

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें