🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:58:12 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

षट्चिति (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाषट्चितिःषट्चितीषट्चितयः
द्वितीयाषट्चितिम्षट्चितीषट्चितीन्
तृतीयाषट्चितिनाषट्चितिभ्याम्षट्चितिभिः
चतुर्थीषट्चितयेषट्चितिभ्याम्षट्चितिभ्यः
पञ्चमीषट्चितेःषट्चितिभ्याम्षट्चितिभ्यः
षष्ठीषट्चितेःषट्चित्योःषट्चितीनाम्
सप्तमीषट्चितौषट्चित्योःषट्चितिषु
सम्बोधनहे षट्चितेहे षट्चितीहे षट्चितयः

अर्थ: —
English: consisting of six layers or strata, Jaim.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

षट्चिति (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाषट्चितिषट्चितिनीषट्चितीनि
द्वितीयाषट्चितिषट्चितिनीषट्चितीनि
तृतीयाषट्चितिनाषट्चितिभ्याम्षट्चितिभिः
चतुर्थीषट्चितिने / षट्चितयेषट्चितिभ्याम्षट्चितिभ्यः
पञ्चमीषट्चितिनः / षट्चितेःषट्चितिभ्याम्षट्चितिभ्यः
षष्ठीषट्चितिनः / षट्चितेःषट्चितिनोः / षट्चित्योःषट्चितीनाम्
सप्तमीषट्चितिनि / षट्चितौषट्चितिनोः / षट्चित्योःषट्चितिषु
सम्बोधनहे षट्चिति / हे षट्चितेहे षट्चितिनीहे षट्चितीनि

अर्थ: —
English: consisting of six layers or strata, Jaim.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬