🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:19:42 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

संकसुक (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासंकसुकःसंकसुकौसंकसुकाः
द्वितीयासंकसुकम्संकसुकौसंकसुकान्
तृतीयासंकसुकेनसंकसुकाभ्याम्संकसुकैः
चतुर्थीसंकसुकायसंकसुकाभ्याम्संकसुकेभ्यः
पञ्चमीसंकसुकात् / संकसुकाद्संकसुकाभ्याम्संकसुकेभ्यः
षष्ठीसंकसुकस्यसंकसुकयोःसंकसुकानाम्
सप्तमीसंकसुकेसंकसुकयोःसंकसुकेषु
सम्बोधनहे संकसुकहे संकसुकौहे संकसुकाः

अर्थ: —
English: (fr. सम् + √ 1. कस्; often written संकुसुक, or शंकुसुक) splitting, crumbling up (applied to Agni as the destro

📚 अमरकोश में:
• अस्थिर (चंचल) (३.१.४३) — पर्याय: अस्थिर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

संकसुक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासंकसुकम्संकसुकेसंकसुकानि
द्वितीयासंकसुकम्संकसुकेसंकसुकानि
तृतीयासंकसुकेनसंकसुकाभ्याम्संकसुकैः
चतुर्थीसंकसुकायसंकसुकाभ्याम्संकसुकेभ्यः
पञ्चमीसंकसुकात् / संकसुकाद्संकसुकाभ्याम्संकसुकेभ्यः
षष्ठीसंकसुकस्यसंकसुकयोःसंकसुकानाम्
सप्तमीसंकसुकेसंकसुकयोःसंकसुकेषु
सम्बोधनहे संकसुकहे संकसुकेहे संकसुकानि

अर्थ: —
English: (fr. सम् + √ 1. कस्; often written संकुसुक, or शंकुसुक) splitting, crumbling up (applied to Agni as the destro

📚 अमरकोश में:
• अस्थिर (चंचल) (३.१.४३) — पर्याय: अस्थिर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें