🕉️ 21 November 2026, Saturday · 06:43:49 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

संशयालु (पुंलिङ्ग)

सन्देहपूर्ण, अस्थिर, अनिश्चित, चंचल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासंशयालुःसंशयालूसंशयालवः
द्वितीयासंशयालुम्संशयालूसंशयालून्
तृतीयासंशयालुनासंशयालुभ्याम्संशयालुभिः
चतुर्थीसंशयालवेसंशयालुभ्याम्संशयालुभ्यः
पञ्चमीसंशयालोःसंशयालुभ्याम्संशयालुभ्यः
षष्ठीसंशयालोःसंशयाल्वोःसंशयालूनाम्
सप्तमीसंशयालौसंशयाल्वोःसंशयालुषु
सम्बोधनहे संशयालोहे संशयालूहे संशयालवः

अर्थ: सन्देहपूर्ण, अस्थिर, अनिश्चित, चंचल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

संशयालु (स्त्रीलिङ्ग)

सन्देहपूर्ण, अस्थिर, अनिश्चित, चंचल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासंशयालुःसंशयालूसंशयालवः
द्वितीयासंशयालुम्संशयालूसंशयालूः
तृतीयासंशयाल्वासंशयालुभ्याम्संशयालुभिः
चतुर्थीसंशयालवे / संशयाल्वैसंशयालुभ्याम्संशयालुभ्यः
पञ्चमीसंशयालोः / संशयाल्वाःसंशयालुभ्याम्संशयालुभ्यः
षष्ठीसंशयालोः / संशयाल्वाःसंशयाल्वोःसंशयालूनाम्
सप्तमीसंशयालौ / संशयाल्वाम्संशयाल्वोःसंशयालुषु
सम्बोधनहे संशयालोहे संशयालूहे संशयालवः

अर्थ: सन्देहपूर्ण, अस्थिर, अनिश्चित, चंचल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

संशयालु (नपुंसकलिङ्ग)

सन्देहपूर्ण, अस्थिर, अनिश्चित, चंचल

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासंशयालुसंशयालुनीसंशयालूनि
द्वितीयासंशयालुसंशयालुनीसंशयालूनि
तृतीयासंशयालुनासंशयालुभ्याम्संशयालुभिः
चतुर्थीसंशयालुने / संशयालवेसंशयालुभ्याम्संशयालुभ्यः
पञ्चमीसंशयालुनः / संशयालोःसंशयालुभ्याम्संशयालुभ्यः
षष्ठीसंशयालुनः / संशयालोःसंशयालुनोः / संशयाल्वोःसंशयालूनाम्
सप्तमीसंशयालुनि / संशयालौसंशयालुनोः / संशयाल्वोःसंशयालुषु
सम्बोधनहे संशयालु / हे संशयालोहे संशयालुनीहे संशयालूनि

अर्थ: सन्देहपूर्ण, अस्थिर, अनिश्चित, चंचल

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें