🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:47:33 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सच्छाय (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासच्छायःसच्छायौसच्छायाः
द्वितीयासच्छायम्सच्छायौसच्छायान्
तृतीयासच्छायेनसच्छायाभ्याम्सच्छायैः
चतुर्थीसच्छायायसच्छायाभ्याम्सच्छायेभ्यः
पञ्चमीसच्छायात् / सच्छायाद्सच्छायाभ्याम्सच्छायेभ्यः
षष्ठीसच्छायस्यसच्छाययोःसच्छायानाम्
सप्तमीसच्छायेसच्छाययोःसच्छायेषु
सम्बोधनहे सच्छायहे सच्छायौहे सच्छायाः

अर्थ: —
English: giving shade, shady, Pañcad.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सच्छाय (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासच्छायम्सच्छायेसच्छायानि
द्वितीयासच्छायम्सच्छायेसच्छायानि
तृतीयासच्छायेनसच्छायाभ्याम्सच्छायैः
चतुर्थीसच्छायायसच्छायाभ्याम्सच्छायेभ्यः
पञ्चमीसच्छायात् / सच्छायाद्सच्छायाभ्याम्सच्छायेभ्यः
षष्ठीसच्छायस्यसच्छाययोःसच्छायानाम्
सप्तमीसच्छायेसच्छाययोःसच्छायेषु
सम्बोधनहे सच्छायहे सच्छायेहे सच्छायानि

अर्थ: —
English: giving shade, shady, Pañcad.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें