🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:51:14 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सतृष्ण (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासतृष्णःसतृष्णौसतृष्णाः
द्वितीयासतृष्णम्सतृष्णौसतृष्णान्
तृतीयासतृष्णेनसतृष्णाभ्याम्सतृष्णैः
चतुर्थीसतृष्णायसतृष्णाभ्याम्सतृष्णेभ्यः
पञ्चमीसतृष्णात् / सतृष्णाद्सतृष्णाभ्याम्सतृष्णेभ्यः
षष्ठीसतृष्णस्यसतृष्णयोःसतृष्णानाम्
सप्तमीसतृष्णेसतृष्णयोःसतृष्णेषु
सम्बोधनहे सतृष्णहे सतृष्णौहे सतृष्णाः

अर्थ: —
English: id.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सतृष्ण (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासतृष्णम्सतृष्णेसतृष्णानि
द्वितीयासतृष्णम्सतृष्णेसतृष्णानि
तृतीयासतृष्णेनसतृष्णाभ्याम्सतृष्णैः
चतुर्थीसतृष्णायसतृष्णाभ्याम्सतृष्णेभ्यः
पञ्चमीसतृष्णात् / सतृष्णाद्सतृष्णाभ्याम्सतृष्णेभ्यः
षष्ठीसतृष्णस्यसतृष्णयोःसतृष्णानाम्
सप्तमीसतृष्णेसतृष्णयोःसतृष्णेषु
सम्बोधनहे सतृष्णहे सतृष्णेहे सतृष्णानि

अर्थ: —
English: id.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें