🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:26:11 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सत्कर्मन् (नपुंसकलिङ्ग)

गुणयुक्त या पुण्यकार्य

🔎 आपका लिखा रूप सत्कर्म = प्रथमा विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासत्कर्मसत्कर्मणीसत्कर्माणि
द्वितीयासत्कर्मसत्कर्मणीसत्कर्माणि
तृतीयासत्कर्मणासत्कर्मभ्याम्सत्कर्मभिः
चतुर्थीसत्कर्मणेसत्कर्मभ्याम्सत्कर्मभ्यः
पञ्चमीसत्कर्मणःसत्कर्मभ्याम्सत्कर्मभ्यः
षष्ठीसत्कर्मणःसत्कर्मणोःसत्कर्मणाम्
सप्तमीसत्कर्मणिसत्कर्मणोःसत्कर्मसु
सम्बोधनहे सत्कर्मन् / हे सत्कर्महे सत्कर्मणीहे सत्कर्माणि

अर्थ: गुणयुक्त या पुण्यकार्य

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬