🕉️ 20 November 2026, Friday · 03:09:04 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सत्यजा (पुंलिङ्ग)

सति (उपहार, दान) + अजा (अनादि")

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासत्यजाःसत्यजौसत्यजाः
द्वितीयासत्यजाम्सत्यजौसत्यजः
तृतीयासत्यजासत्यजाभ्याम्सत्यजाभिः
चतुर्थीसत्यजेसत्यजाभ्याम्सत्यजाभ्यः
पञ्चमीसत्यजःसत्यजाभ्याम्सत्यजाभ्यः
षष्ठीसत्यजःसत्यजोःसत्यजाम्
सप्तमीसत्यजिसत्यजोःसत्यजासु
सम्बोधनहे सत्यजाःहे सत्यजौहे सत्यजाः

अर्थ: सति (उपहार, दान) + अजा (अनादि")
English: of a true nature, AitBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सत्यजा (नपुंसकलिङ्ग)

सति (उपहार, दान) + अजा (अनादि")

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासत्यजम्सत्यजेसत्यजानि
द्वितीयासत्यजम्सत्यजेसत्यजानि
तृतीयासत्यजेनसत्यजाभ्याम्सत्यजैः
चतुर्थीसत्यजायसत्यजाभ्याम्सत्यजेभ्यः
पञ्चमीसत्यजात् / सत्यजाद्सत्यजाभ्याम्सत्यजेभ्यः
षष्ठीसत्यजस्यसत्यजयोःसत्यजानाम्
सप्तमीसत्यजेसत्यजयोःसत्यजेषु
सम्बोधनहे सत्यजहे सत्यजेहे सत्यजानि

अर्थ: सति (उपहार, दान) + अजा (अनादि")
English: of a true nature, AitBr.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें