🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:52:32 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सनङ्गु (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासनङ्गुःसनङ्गूसनङ्गवः
द्वितीयासनङ्गुम्सनङ्गूसनङ्गून्
तृतीयासनङ्गुनासनङ्गुभ्याम्सनङ्गुभिः
चतुर्थीसनङ्गवेसनङ्गुभ्याम्सनङ्गुभ्यः
पञ्चमीसनङ्गोःसनङ्गुभ्याम्सनङ्गुभ्यः
षष्ठीसनङ्गोःसनङ्ग्वोःसनङ्गूनाम्
सप्तमीसनङ्गौसनङ्ग्वोःसनङ्गुषु
सम्बोधनहे सनङ्गोहे सनङ्गूहे सनङ्गवः

अर्थ: —
English: or f. (perhaps fr. सनम् + गु, ‘formerly a cow?’) a partic. object or substance prepared from leather, Pāṇ. v,

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें