🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:58:18 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सभ्याभरण (नपुंसकलिङ्ग)

सभ्य (संस्कृत, परिष्कृत) + आभरण (आभूषण, सजावट)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासभ्याभरणम्सभ्याभरणेसभ्याभरणानि
द्वितीयासभ्याभरणम्सभ्याभरणेसभ्याभरणानि
तृतीयासभ्याभरणेनसभ्याभरणाभ्याम्सभ्याभरणैः
चतुर्थीसभ्याभरणायसभ्याभरणाभ्याम्सभ्याभरणेभ्यः
पञ्चमीसभ्याभरणात् / सभ्याभरणाद्सभ्याभरणाभ्याम्सभ्याभरणेभ्यः
षष्ठीसभ्याभरणस्यसभ्याभरणयोःसभ्याभरणानाम्
सप्तमीसभ्याभरणेसभ्याभरणयोःसभ्याभरणेषु
सम्बोधनहे सभ्याभरणहे सभ्याभरणेहे सभ्याभरणानि

अर्थ: सभ्य (संस्कृत, परिष्कृत) + आभरण (आभूषण, सजावट)
English: N. of a poem by Rāma-candra.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें