🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:36:08 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

समक्रम (पुंलिङ्ग)

सम (के समान, वैसा ही) + क्रम (कदम, पग)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासमक्रमःसमक्रमौसमक्रमाः
द्वितीयासमक्रमम्समक्रमौसमक्रमान्
तृतीयासमक्रमेणसमक्रमाभ्याम्समक्रमैः
चतुर्थीसमक्रमायसमक्रमाभ्याम्समक्रमेभ्यः
पञ्चमीसमक्रमात् / समक्रमाद्समक्रमाभ्याम्समक्रमेभ्यः
षष्ठीसमक्रमस्यसमक्रमयोःसमक्रमाणाम्
सप्तमीसमक्रमेसमक्रमयोःसमक्रमेषु
सम्बोधनहे समक्रमहे समक्रमौहे समक्रमाः

अर्थ: सम (के समान, वैसा ही) + क्रम (कदम, पग)
English: keeping pace with, Śiś.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

समक्रम (नपुंसकलिङ्ग)

सम (के समान, वैसा ही) + क्रम (नियमित मार्ग, क्रम)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासमक्रमम्समक्रमेसमक्रमाणि
द्वितीयासमक्रमम्समक्रमेसमक्रमाणि
तृतीयासमक्रमेणसमक्रमाभ्याम्समक्रमैः
चतुर्थीसमक्रमायसमक्रमाभ्याम्समक्रमेभ्यः
पञ्चमीसमक्रमात् / समक्रमाद्समक्रमाभ्याम्समक्रमेभ्यः
षष्ठीसमक्रमस्यसमक्रमयोःसमक्रमाणाम्
सप्तमीसमक्रमेसमक्रमयोःसमक्रमेषु
सम्बोधनहे समक्रमहे समक्रमेहे समक्रमाणि

अर्थ: सम (के समान, वैसा ही) + क्रम (नियमित मार्ग, क्रम)
English: keeping pace with, Śiś.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें