🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:45:14 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

समरभूमि (पुंलिङ्ग)

रणक्षेत्र

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासमरभूमिःसमरभूमीसमरभूमयः
द्वितीयासमरभूमिम्समरभूमीसमरभूमीन्
तृतीयासमरभूमिणासमरभूमिभ्याम्समरभूमिभिः
चतुर्थीसमरभूमयेसमरभूमिभ्याम्समरभूमिभ्यः
पञ्चमीसमरभूमेःसमरभूमिभ्याम्समरभूमिभ्यः
षष्ठीसमरभूमेःसमरभूम्योःसमरभूमीणाम्
सप्तमीसमरभूमौसमरभूम्योःसमरभूमिषु
सम्बोधनहे समरभूमेहे समरभूमीहे समरभूमयः

अर्थ: रणक्षेत्र

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

समरभूमि (स्त्रीलिङ्ग)

रणक्षेत्र

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासमरभूमिःसमरभूमीसमरभूमयः
द्वितीयासमरभूमिम्समरभूमीसमरभूमीः
तृतीयासमरभूम्यासमरभूमिभ्याम्समरभूमिभिः
चतुर्थीसमरभूमये / समरभूम्यैसमरभूमिभ्याम्समरभूमिभ्यः
पञ्चमीसमरभूमेः / समरभूम्याःसमरभूमिभ्याम्समरभूमिभ्यः
षष्ठीसमरभूमेः / समरभूम्याःसमरभूम्योःसमरभूमीणाम्
सप्तमीसमरभूमौ / समरभूम्याम्समरभूम्योःसमरभूमिषु
सम्बोधनहे समरभूमेहे समरभूमीहे समरभूमयः

अर्थ: रणक्षेत्र
English: field of b°, Vās.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें