🕉️ 21 November 2026, Saturday · 07:21:25 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सम्मतीय (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासम्मतीयःसम्मतीयौसम्मतीयाः
द्वितीयासम्मतीयम्सम्मतीयौसम्मतीयान्
तृतीयासम्मतीयेनसम्मतीयाभ्याम्सम्मतीयैः
चतुर्थीसम्मतीयस्मै / सम्मतीयायसम्मतीयाभ्याम्सम्मतीयेभ्यः
पञ्चमीसम्मतीयस्मात् / सम्मतीयस्माद् / सम्मतीयात् / सम्मतीयाद्सम्मतीयाभ्याम्सम्मतीयेभ्यः
षष्ठीसम्मतीयस्यसम्मतीययोःसम्मतीयानाम्
सप्तमीसम्मतीयस्मिन् / सम्मतीयेसम्मतीययोःसम्मतीयेषु
सम्बोधनहे सम्मतीयहे सम्मतीयौहे सम्मतीयाः

अर्थ: —
English: N. of one of the four divisions of the Vaibhāṣika system of Buddhism (said to have been founded by Upāli, a di

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें