🕉️ 20 November 2026, Friday · 11:28:37 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सम्माद (पुंलिङ्ग)

मद, नशा, पागलपन

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासम्मादःसम्मादौसम्मादाः
द्वितीयासम्मादम्सम्मादौसम्मादान्
तृतीयासम्मादेनसम्मादाभ्याम्सम्मादैः
चतुर्थीसम्मादायसम्मादाभ्याम्सम्मादेभ्यः
पञ्चमीसम्मादात् / सम्मादाद्सम्मादाभ्याम्सम्मादेभ्यः
षष्ठीसम्मादस्यसम्मादयोःसम्मादानाम्
सप्तमीसम्मादेसम्मादयोःसम्मादेषु
सम्बोधनहे सम्मादहे सम्मादौहे सम्मादाः

अर्थ: मद, नशा, पागलपन

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें