🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:55:14 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सम्मेलन (नपुंसकलिङ्ग)

परस्पर मिलना, मिलाप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासम्मेलनम्सम्मेलनेसम्मेलनानि
द्वितीयासम्मेलनम्सम्मेलनेसम्मेलनानि
तृतीयासम्मेलनेनसम्मेलनाभ्याम्सम्मेलनैः
चतुर्थीसम्मेलनायसम्मेलनाभ्याम्सम्मेलनेभ्यः
पञ्चमीसम्मेलनात् / सम्मेलनाद्सम्मेलनाभ्याम्सम्मेलनेभ्यः
षष्ठीसम्मेलनस्यसम्मेलनयोःसम्मेलनानाम्
सप्तमीसम्मेलनेसम्मेलनयोःसम्मेलनेषु
सम्बोधनहे सम्मेलनहे सम्मेलनेहे सम्मेलनानि

अर्थ: परस्पर मिलना, मिलाप

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬