🕉️ 20 November 2026, Friday · 07:03:44 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सयुज्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासयुज्यःसयुज्यौसयुज्याः
द्वितीयासयुज्यम्सयुज्यौसयुज्यान्
तृतीयासयुज्येनसयुज्याभ्याम्सयुज्यैः
चतुर्थीसयुज्यायसयुज्याभ्याम्सयुज्येभ्यः
पञ्चमीसयुज्यात् / सयुज्याद्सयुज्याभ्याम्सयुज्येभ्यः
षष्ठीसयुज्यस्यसयुज्ययोःसयुज्यानाम्
सप्तमीसयुज्येसयुज्ययोःसयुज्येषु
सम्बोधनहे सयुज्यहे सयुज्यौहे सयुज्याः

अर्थ: —
English: (fr. prec.) closely united with, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सयुज्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासयुज्यम्सयुज्येसयुज्यानि
द्वितीयासयुज्यम्सयुज्येसयुज्यानि
तृतीयासयुज्येनसयुज्याभ्याम्सयुज्यैः
चतुर्थीसयुज्यायसयुज्याभ्याम्सयुज्येभ्यः
पञ्चमीसयुज्यात् / सयुज्याद्सयुज्याभ्याम्सयुज्येभ्यः
षष्ठीसयुज्यस्यसयुज्ययोःसयुज्यानाम्
सप्तमीसयुज्येसयुज्ययोःसयुज्येषु
सम्बोधनहे सयुज्यहे सयुज्येहे सयुज्यानि

अर्थ: —
English: (fr. prec.) closely united with, MW.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें