🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:33:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

सलज्जित (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासलज्जितःसलज्जितौसलज्जिताः
द्वितीयासलज्जितम्सलज्जितौसलज्जितान्
तृतीयासलज्जितेनसलज्जिताभ्याम्सलज्जितैः
चतुर्थीसलज्जितायसलज्जिताभ्याम्सलज्जितेभ्यः
पञ्चमीसलज्जितात् / सलज्जिताद्सलज्जिताभ्याम्सलज्जितेभ्यः
षष्ठीसलज्जितस्यसलज्जितयोःसलज्जितानाम्
सप्तमीसलज्जितेसलज्जितयोःसलज्जितेषु
सम्बोधनहे सलज्जितहे सलज्जितौहे सलज्जिताः

अर्थ: —
English: ashamed, abashed, Pañcar.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

सलज्जित (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासलज्जितम्सलज्जितेसलज्जितानि
द्वितीयासलज्जितम्सलज्जितेसलज्जितानि
तृतीयासलज्जितेनसलज्जिताभ्याम्सलज्जितैः
चतुर्थीसलज्जितायसलज्जिताभ्याम्सलज्जितेभ्यः
पञ्चमीसलज्जितात् / सलज्जिताद्सलज्जिताभ्याम्सलज्जितेभ्यः
षष्ठीसलज्जितस्यसलज्जितयोःसलज्जितानाम्
सप्तमीसलज्जितेसलज्जितयोःसलज्जितेषु
सम्बोधनहे सलज्जितहे सलज्जितेहे सलज्जितानि

अर्थ: —
English: ashamed, abashed, Pañcar.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬